Maandag 24 oktober.

Om 8.30 uur word ik opgehaald in Heerlen samen met een  andere gast. In de bus zitten al 7 gasten uit Maastricht en Valkenburg. Na tussenstops in Urmond en  Roermond  rijden we door naar Eindhoven. Ik heet de gasten welkom namens JR en onze chauffeur Henk op den Kamp. Verder geef ik uitleg over de gang van zaken op de vliegvelden hier en in Tel Aviv, omschrijf mijn functie als reisbegeleider en deel kaarten en  informatie over Israël uit en tevens mijn visitekaartje, waar op de achterkant wat koerswisselingen van de Sjekel staan. Ik haal de noodenveloppen op. Ruim op tijd komen we aan op de luchthaven van Eindhoven. Daar treffen we nog 4 Jacobsgasten, zodat onze groep van 26 compleet is.  De incheck bij Transavia verloopt vlot. De rolstoelservice voor een van onze gasten is goed geregeld. Na de veiligheidscontrole met voor ieder van ons een persoonlijk vraaggesprekje lopen we naar de gate. Om 12.45uur  vertrekken we voor een vlucht van ruim 4 uur naar Tel Aviv. Om 18.00 uur landen we veilig en wel (in Israel is het immers een uur later). Als we door de douane gaan krijgen we de inreisvergunning op een blauw briefje. Bij de douane  worden we opgewacht door een medewerker van het agentschap. Hij leidt ons naar de aankomsthal waar onze gids, Eli, al staat te wachten. Eli vervangt gids Erik, die geveld is door een longontsteking. Dan maken we ook kennis met de chauffeur  Beni, die de hele week bij ons zal blijven. Het is inmiddels donker geworden en de avond voelt zwoel. Het is 29 ° geweest vandaag. We hoeven niet ver te rijden, want we slapen vannacht voor een nacht in Tel Aviv. Na het verdelen van de kamersleutels gaan we gelijk naar de eetzaal voor het avondeten. Na het avondmaal zoeken we allemaal vermoeid onze kamers op. Lailah tov (goedenacht).

Donderdag 25 oktober, half bewolkt en 26-27°, via westkust naar het meer van Galilea.

Boker tov (goedemorgen).  Om 08.00 uur vertrekken we richting noorden. We rijden langs de Middellandse Zee kust en starten in de oude havenstad Jaffa. Het centrum van Jaffa was eerst erg vervallen, maar is nu mooi opgeknapt en wordt vooral bewoond door kunstenaars. Er zijn dan ook veel kleine galerieën, kunstwinkeltjes en rommelmarktjes. Na onze wandeling door het gerestaureerde centrum van Jaffa, gaat de reis langs de kust  naar het noorden. We rijden al sight see-end door Tel Aviv en stappen even uit bij de plaats, waar premier Rabin eind jaren 90 vermoord is. Onze gids Eli vertelt wat voor een impact deze moord heeft gehad op het volk. Koffiepauze onderweg en dan naar Caesarea, de oude Romeinse havenstad gebouwd door Herodes de Grote. We bezoeken de opgravingen met het beroemde aquaduct aan het mooie zandstrand. Op de Karmel berg is ons lunchadres in een van de Druzen dorpen. Na de eenvoudige lunch in een vol restaurant rijden we door naar Haifa. We stoppen op een uitzichtpunt, kijkend over de baai en onder ons zien we  de Bahaituinen. Om 18.00uur naderen we ons hotel, nadat we eerst nog een stop hadden op een dadelplantage. Eli vertelt dat de dadelproductie in Israël zeer belangrijk is. De eerste souvenirs worden hier gekocht. Dan komen we bij ons kibboetshotel, El Mul Golan, bestaande uit meerdere gebouwen in een groene tuin. Een oase van rust! Om 19.00uur is het diner in de grote eetzaal van deze kibboets. Van iedereen wordt verwacht, dat men het dienblad met afwas naar de keuken brengt. Geen enkel probleem: we zijn in de sfeer van de kibboets. Na het diner komen we bij elkaar in een zaaltje, waar Leon zich aan ons voorstelt. Leon is onze gids voor de rest van de week en hij vertelt met zijn Zuid Afrikaanse accent over de excursies van deze week en welke er optioneel zijn bij te boeken. Tevens verzamelen we het geld voor de fooienpot. Maar eerst begint Leon met een voorstelrondje. En door een rondje stroopwafeltjes ter ere van een jarige komt de stemming er goed in! Buiten regent het intussen, maar dat mag de pret niet drukken.

Vrijdag 27 oktober, half bewolkt, 19-20°, naar het meer van Galilea.

We rijden naar de plaats in de bergen waar Jezus zijn beroemde Bergrede heeft gehouden. Dit is de Berg van de Zaligsprekingen. De gelijknamige pelgrimskerk is gebouwd in 1937 door Antonia Barluzzi. Daarna bezoeken we de Broodvermeerderingskerk Tagbha op de berg waar Jezus de menigte toespraak. Dan rijden we naar de oevers van het meer van Galilea voor een optionele boottocht ( €15) van een klein uur. We hebben met zijn twintigen de boot voor ons alleen. Op het water hebben we een schitterend uitzicht op de heuvels van Galilea en de bergen van de Golan hoogte. Op het meer is het rustig en vredig. We wanen ons in Bijbelse sferen. Het meer is het grote drinkwater reservoir voor Israël en wordt gevoed door de Jordaan rivier, die in het noorden binnenkomt en in het zuiden weer verder gaat. Zo’n 22% van het drinkwater van Israël komt hier vandaan. Na de boottocht gaan we naar ons lunchadres voor vandaag. Dit is een druk bezocht restaurant aan het meer waar ze de Petrus vis (€19) op het menu hebben staan. Na onze lunch gaat de reis verder naar het zuidelijkste puntje van het meer, waar de rivier de Jordaan weer verder gaat. Hier is een aftakking gemaakt, waar de doop van Jezus door Johannes de Doper herdacht wordt. Deze plaats heet Yardenit. Veel gelovigen maken hier van de gelegenheid gebruik om hun eigen doop te hernieuwen met een rituele onderdompeling in de rivier in Tiberias. We gaan op weg naar Nazareth. Onderweg komen we langs het Arabisch-Israëlische dorp Kana, bekend van de bruiloft, waar Jezus water in wijn veranderde. In Nazareth bezoeken we de Verkondigingskerk op de plaats waar de Aartsengel Gabriël aan Maria is verschenen. Dit prachtige gebouw is in 1969 tot stand gekomen en ontworpen door Giovanni Muzio. Vele kunstenaars uit de hele wereld hebben hier hun bijdrage geleverd. In de onderkerk vinden we de resten van  voorgaande gebouwen met de Verkondigingsgrot. De bovenkerk is aan Maria gewijd. Na een uitgebreide bezichtiging van de kerk verlaten we Nazareth weer langs dezelfde weg. Het is erg druk. Nazareth is intussen uitgegroeid tot de 5de stad van Israël. Om 18.45 u zijn we terug in ons hotel, waar de stilte van de kibboets extra opvalt na alle drukte. Na het avondeten zoeken de meeste gasten hun kamer op om van een welverdiende nachtrust te genieten.  

Zaterdag 27oktober, zon en zo’n 22-23°, naar Jeruzalem.

Na het ontbijt vertrekken we om 8.00 uur richting zuiden. We rijden door het Jordaan- dal langs de grens met Jordanië. Hier bevindt zich de Westbanks, het gebied dat bij het verdrag van Oslo is toegewezen aan de Palestijnen. Een belangrijk deel van dit gebied wordt nog gecontroleerd door Israel. De grens met Jordanië wordt grotendeels elektronisch bewaakt. De Jordaanvallei is een belangrijk landbouwgebied voor Israel. De imposante bergen laten echter goed zien hoe droog het buiten de vallei is. De (steen) woestijn is op een steenworp afstand. Onze gids Leon vertelt  veel over de geografie en over de politieke situatie na de zesdaagse oorlog. Daar waar de Jordaan in de Dode Zee uitmondt, ligt de  Palestijnse stad Jericho (ongeveer 400 m onder zeeniveau). Dit is een van de oudste steden ter wereld. Jeruzalem ligt bijna 800 m boven zeeniveau. Dus dat is een aardige klim zeker voor de joden die vroeger deze plaats te voet bezochten. Als we – per bus – boven zijn, ontvouwt de stad zich voor onze ogen. De heilige stad. We  rijden de Olijfberg op om te genieten van een fantastisch uitzicht op de Tempelberg, de Gouden Poort, het Kidrondal en de rest van de oude stad. We dalen te voet de steile Olijfberg af terwijl onze gids Leon onderweg steeds uitleg geeft. Het is er overvol met toeristen. We eindigen onderaan de berg in een kerk met een prachtig beschilderd plafond . Daar treffen we chauffeur Beni  samen met een van onze gasten, voor wie de wandeling te steil en vermoeiend was. We maken een rondrit langs de oude stadsmuren en rijden naar ons lunchadres bij de Kibbutz Ramat Rachel, zo’n 6 km van de oude stad Jeruzalem. Na de lunch lopen we even door deze kibboets, die meer aan een Center Parcs-park doet denken. Dan gaan we terug naar het centrum van Jeruzalem. We stappen uit bij de Jaffapoort en lopen door de smalle Arabische straatjes naar de Via Dolorosa met de verschillende Staties van de Kruisweg van Jezus. Leon neemt ons via een zijstraatje mee naar een Ethiopisch kloostertje.  De Via Dolorosa leidt naar de heuvel Golgotha waar de Grafkerk staat (dit is de laatste statie van de kruisweg). Deze kerk werd voor het eerst opgebouwd in de 4e eeuw n. Chr. door keizer Constantijn op  de plek, waar Jezus zou zijn gekruisigd en begraven. Na de bezichtiging van  de kerk rijden we naar ons hotel Rimonim , waar we om 18.45uur aan tafel gaan, want 20 gasten hebben de excursie “Jeruzalem by night” (€45) geboekt. Om 20.00uur staat de bus al weer klaar voor ons met gids Leon.  We maken een rondrit door de stad, bezoeken een molen en hebben daar een mooi uitzicht op Jeruzalem. We rijden door de wijk waar de orthodoxe joden wonen. Het is er druk, want het is vandaag sjabbat. De sjabbat is de wekelijkse rustdag in het joodse geloof die begint op vrijdagmiddag met de zonsondergang rond 16.00 uur en eindigt op zaterdag rond 17.00 uur. Deze rustdag wordt in Israël strikt nageleefd. Daarna lopen we door de Alrov Mamilla Avenue, het mondaine winkel- en uitgangsgebied van Jeruzalem. Na een uurtje hier te hebben rondgekeken nemen we om 22.30uur onze bus terug naar het hotel. Het was weer een heel bijzondere dag, waarvan we allen genoten hebben

Zondag 28 oktober, zon en 22-24°, optionele excursie in Jeruzalem .(€75)

Om 8.15uur vertrekken we naar het Israëlisch museum, waar de Dode Zee Rollen worden bewaard. Eerst bekijken we daar een mooie maquette van de ommuurde oude stad Jeruzalem. Met de uitleg van Leon krijgen we een goed idee hoe het allemaal in elkaar zit en wat er nog over is van het oude Jeruzalem. Dat zijn eigenlijk nog maar drie dingen, waaronder de Klaagmuur. Het museum is een prachtige ingericht parkachtig terrein met verschillende paviljoens en de nodige kunstwerken. In een heel mooi architectonisch gebouw is een tentoonstelling over de Dode Zee Rollen, die in 1947 bij Qumran gevonden zijn. Na het museum bezoeken we Yad Vashem op de Herzlberg. Dit is de nationale herdenkplaats voor de 6 miljoen joden die door de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog vermoord zijn. Het Holocaust Museum maakt grote indruk op ons allen. Vooral als we stil staan bij het beeld van de Poolse onderwijzer en Leon ons vertelt hoe deze man  weeskinderen in het getto van Warschau heeft opgevangen. Het verhaal ontroert ons. Dat geldt ook  voor de herdenkingsplaats van 1,5 miljoen kinderen. Dit is een grote donkere hal waarin kaarsjes weerkaatst worden door spiegels en zo duizenden sterren vormen aan de nachtelijke hemel. Een ervaring om nooit meer te vergeten, mede door de namen van de kinderen die uitgesproken worden de hele dag door, week in week uit. Eindeloos. Onder de indruk van dit alles verlaten we Yad Vashem en rijden met de bus naar ons lunchadres in een shopping mall. Ieder kan zijn eigen lunch uitzoeken bij allerlei eettentjes, van falafel tot pizza en fish & chips. Hierna brengen we nog een kort bezoek aan het dorp Ein Karem, waar volgens de overlevering Johannes de Doper geboren is. Ein Karem valt nu onder Groot Jeruzalem en is een bekend pelgrimsoord. We vinden hier de Kerk van Johannes de Doper. Sinds de zeventiende eeuw hoort de kerk bij het Franciscanen klooster. Ook bezoeken we daar de bron van Maria. Leon lijkt wel een wandelende bijbel: wat weet deze gids ons veel te vertellen! We eindigen deze dag met een bezoek aan de Knesset, het gebouw van het Israëlisch parlement (1966), dat we van buiten bekijken. Hier tegenover bevindt zich ook een bronzen beeld van 6 m hoog dat de Menora (de zevenarmige kandelaar) voorstelt. Dit is het nationale symbool van Israël en het joodse geloof.

Maandag 29 oktober, zon en 20-22°; Masada en de Dode Zee

Vandaag staat een bezoek aan Masada op het programma. Daarvoor verlaten we Jeruzalem om 8.00uur en rijden de berg af naar Jericho en de Dode Zee. Het meer ligt 429 onder zeeniveau en is daarmee het laagst gelegen meer ter wereld. Op de westelijke oever van de Dode Zee rijden we naar het zuiden door de woestijn van Judea. hier. Leon geeft uitleg over de bijzondere situatie van de Dode Zee, die 50 km lang en 15 km breed is. Het meer ligt op de grens van Israel en Jordanië en wordt gevoed door water van de rivier Jordaan. De laatste 25 jaar is het waterpeil door watergebrek ieder jaar 1 meter gedaald. Daar gaat men nu iets aan doen door water uit de Rode Zee te halen via pijpleidingen. Het water van de Dode Zee bevat een grote concentratie aan mineralen, doordat het op een geologisch breukvlak ligt van Azië en Afrika. Het water is zeer zout en dat zullen we later op de dag nog merken. Masada is een woestijnburcht die gebouwd is door Herodes de Grote 40 j. v. Chr. Het is een citadel gebouwd op een tafelvormige berg van 400 m hoogte in de woestijn. In deze burcht hebben joden zich na de opstand in 70 n. Chr. terug getrokken voor de Romeinen die de opstand hebben neergeslagen. De Romeinen hebben de burcht 3 jaar belegerd en na een heldhaftig verzet in 73 n. Chr. uiteindelijk toch kunnen innemen. In de nacht voor de inname hebben alle aanwezige joden zelfmoord gepleegd. Het verzet is een toonbeeld van heldhaftigheid geworden voor de inwoners van de nieuwe staat Israel. Voor het bezoek aan de ruines van Masada kunnen we gebruik maken van een kabelbaan, die ons in een mum van tijd naar boven brengt. Boven krijgen we een uitgebreide rondleiding van Leon. De hitte van de woestijn valt door een lekker briesje goed uit te houden. We genieten van de boeiende rondleiding en de prachtige vergezichten. Na het bezoek aan Masada rijden we met de bus terug naar het noorden voor een bezoek aan Qumran. Dit is de plaats waar in 1947 herders de bekende Dode Zee Rollen gevonden hebben in grotten. Voordat we de opgravingen van Qumran bezoeken gaan we eerst lunchen in een druk bezocht restaurant. Na deze matige lunch bezoeken we de opgravingen. We beginnen met een videopresentatie over de oude bewoners van Qumran. Dat was een soort kloosterorde van gelovigen met strenge leefregels (de Qumran sekte). Zij leefden hier tussen 140 v. Chr. en 70 n. Chr. Er is een theorie dat deze mensen de Dode Zee Rollen geschreven hebben. Na de rondleiding van Leon  gaan we baden in de Dode Zee! Dat is toch wel een sensatie. Het water is zo zout dat je er op blijft drijven en niet ondergaat. Leon waarschuwt niet met je hoofd onder water te gaan of met het water rond te spatten, want als je het in je oog krijgt heb je een probleem. De nodige gasten willen een “duikje” wagen. Zij die niet in het water gaan, blijven wachten op het terras van het restaurant. Als iedereen weer terug is, fris gedoucht en wel, verzamelen we ons voor de terugreis naar een druk Jeruzalem.  

Dinsdag 30 oktober, zon en 22-24°; Jeruzalem en Bethlehem.

Vandaag vertrekken we vroeg en wel om 7.15 uur voor een bezoek aan de Tempelberg. We zijn niet voor niks zo vroeg, want bij de Dung Poort staat er gelukkig niet de verwachte lange wachtrij bij de veiligheidscontrole. Via een provisorisch loopbrug met uitzicht op de Klaagmuur gaan we naar binnen. De Tempelberg is Palestijns gebied maar wordt gecontroleerd door Israel. Over die controle is vaak gedoe. In verband met de openbare orde en veiligheid worden door Israel bijvoorbeeld geen jongere Palestijnen meer toegelaten. Wij mogen wel binnen. Op de Tempelberg zijn strenge regels voor de kleding. Enkelen van de gasten  moeten een rok aandoen. De Tempelberg is een door Herodes de Grote met grote steunmuren gevormd plein van 15 ha om er de Tempel te bouwen. Deze werd in 70 n. Chr. door de Romeinen verwoest na een opstand van de joden. Omdat de joden niet meer op de Tempelberg mochten komen, kon hij ook niet meer herbouwd worden. Op de Tempelberg vinden we nu de Al-Aqsa Moskee uit de begin 8e eeuw n Chr. Dit is de plaats waar volgens de overlevering Mohammed opsteeg naar de hemel. Na Mekka en Medina de belangrijkste heilige plaats voor de moslims. Verder is er ook het grafmonument met de gouden koepel, die overal te zien is. We gaan terug naar de bus voor ons bezoek aan de Palestijnse stad Bethlehem, ongeveer 10 km ten zuiden van Jeruzalem. Dit is de geboorteplaats van Jezus. Hier vinden we dan ook de Geboortekerk. Bij het passeren van de grens tussen Israël en het Palestijnse deel worden we geconfronteerd met de massieve veiligheidsmuur die Israël hier heeft laten bouwen dwars door woonwijken heen. Daar word je niet vrolijk van. Voordat we de Geboortekerk bezoeken  is er nog gelegenheid een plaatselijke souvenirshop te bezoeken. Bekend zijn de kersstalletjes uit olijfbomenhout gesneden. Niet goedkoop overigens. Dan gaan we naar de Geboortekerk. De eerste christelijke kerk is hier gebouwd in de 4e eeuw n Chr. Het huidige gebouw bestaat uit twee delen, een basilica uit de 6e eeuw (Grieks Orthodox) en een Rooms Katholieke Kerk uit de 19e eeuw. Onder het gebouw bevindt zich de grot waar Jezus geboren zou zijn. De voorspelde wachttijd van twee uur valt mee; na ruim een uur dalen we de crypte in. Na het bezoek aan de Geboortekerk is het tijd om te lunchen. Dan gaan we weer terug naar Jeruzalem. We lopen door de Sionpoort naar het gebouw van het laatste avondmaal, het graf van David en de basiliek van de slapende Maria. Gelukkig is het hier niet zo druk met alle toeristen. Dan lopen we naar de oude Joodse wijk via de Cardo. Leon legt uit, dat dit de voornaamste straat was in de Byzantijnse tijd. Hij wijst op de 4 ( of 5?) lagen uit de verschillende tijdperken, die je nog kunt zien. Al lopend komen we aan bij de Klaagmuur. Dit is de westelijke steunmuur van de Tempelberg. De Klaagmuur is voor de Joden een heilige plaats. Joden komen hier naar toe om hun gebeden te doen en hun wensen op briefjes in de muur te stoppen. Het is heel interessant te zien hoe mensen hier hun geloof beleven. Het is hier vandaag extra druk, want de inwoners van Jeruzalem hebben vandaag vrij vanwege de gemeentelijke verkiezingen. Bij aankomst bij het hotel bedank ik onze chauffeur Beni voor zijn uitstekende werk deze week en natuurlijk ook Leon, die een fantastische gids is geweest. Een van de Jacobs gasten zegt een mooi dankwoord voor hem. Leon heeft ons heel veel laten zien en nog veel meer verteld over dit mooie en interessante land Israel. We hebben er heel veel van geleerd en ons aan het denken gezet. Met weemoed nemen wij dan ook afscheid van hem. ‘s Avonds na het diner komen we nog bij elkaar in de lobby en kan ik de gang van zaken uitleggen voor de laatste dag. Ook deel ik plattegronden en hotelvisitekaartjes uit en natuurlijk de enquêteformulieren. We maken plannen voor onze allerlaatste dag in Jeruzalem.

 

Maandag 31 oktober.

Vandaag is al weer onze vertrekdag. We hebben tot 14:45 uur vrije tijd. Dan worden we opgehaald voor de transfer naar de luchthaven. Enkele gasten pakken de taxi naar de oude stad. Anderen maken een wandeling naar de Botanische tuin. Ik ga met 8 gasten al lopend terug naar Yad Vashem, om op eigen gelegenheid nog eens het Holocaustmuseum te bekijken. Om 14.45 uur rijden we weg naar de luchthaven. Onderweg in de bus word ik nog met mooie woorden bedankt door een van onze groep. Ondanks de uitvoerige veiligheidscontroles verloopt de incheck voorspoedig. Het vliegtuig van Transavia vertrekt mooi op tijd om 19.15 uur. Na  vier en een half uur vliegen landen om 22:45 uur in Eindhoven. Het duurt wel een uur voordat alle koffers verwerkt zijn en we naar de bus kunnen. Chauffeur Jan Rutten staat al klaar om ons naar huis te rijden en ik ben blij dat  ik de noodenveloppen ongeopend kan teruggeven. Altijd een fijn afsluiting! En zo komt er een einde aan een werkelijk indrukwekkende Israëlreis met een zeer fijne groep en  met een druk maar bijzonder interessant en mooi programma.

Reisbegeleiding: Ingrid Akveld – namens Jacobs Reizen.

Deze geweldige reis herhalen wij in 2019: in maart (nu al gegarandeerd vertrek) en oktober – kijk op onze site voor het programma en verdere details.